Kuzey ve Doğu Suriye, 2025 yılına Baas rejiminin düşüşü ve ardından işgalci Türk devleti ve ona bağlı çetelerin yoğun saldırılarıyla girdi. Baas rejiminin devrilmesinin ardından Suriye’de işgal alanını genişletme çabası içine giren işgalci Türk devleti, güdümünde tuttuğu çete gruplarını Kürt bölgelerine doğru harekete geçirdi.
2024 yılı sonunda yaşanan bu gelişmeler sırasında Suriye Demokratik Güçleri (QSD), Minbic halkını korumak amacıyla yapılan bir anlaşmayla Minbic’den çekildi. Türk devleti tarafından komuta edilen işgalci çeteler Fırat Nehri’ni geçerek Rojava’nın diğer bölgelerine girmeye çalıştı; ancak QSD’nin sert direnişiyle karşılaştı.
Tişrîn Barajı ve Qereqozaq Köprüsü çevresinde yoğunlaşan çatışmalar bir buçuk aydan uzun süre devam etti. Bu dosyada, 2025 yılı boyunca Suriye ve Rojava’da yaşanan gelişmelerin genel bir panoramasına yer vereceğiz.
OCAK
2025’in ilk gününe yoğun çatışmalarla girildi.
4 Ocak’ta, internette yayılan ve İdlib’de iki kadının infaz edildiğini gösteren bir video yayınlandı. Görüntülerde, infazdan önce kadınların “hükümlerini” okuyan kişinin, Şam’daki geçici yönetimde “adalet bakanı” olarak görev yapan bir isim olduğu ortaya çıktı.
7 Ocak’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, “Tişrîn Barajı hizmet dışı kalırsa büyük felaket yaşanır” diyerek halkı protesto eylemine çağırdı.
8 Ocak’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi’nin çağrısına karşılık binlerce kişi Tişrîn Barajı’na doğru harekete geçti.
Kuzey ve Doğu Suriye’de 19 Aralık 2024’te haber takibi sırasında işgalci Türk devletine ait SİHA saldırısıyla şehit düşen gazeteciler Cihan Bilgin ve Nazım Daştan, 11 Ocak’ta Qamişlo’daki Şehîd Delîl Saroxan Şehitliği’nde düzenlenen törenle son yolculuklarına uğurlandı.
14 Ocak’ta, Kuzey ve Doğu Suriye temsilcileri, üst düzey İngiliz yetkililerle bir araya geldi. Heyet, İngiltere’de Federal Demokratik Parti Milletvekili Sammy Wilson, Muhafazakar Parti temsilcisi Caroline Dinenage ile eski siyasetçi ve diplomat Lord Jay ile görüştü.
16 Ocak’ta, Kürt siyasi aktörlerle görüşme gerçekleştirmek üzere Hewlêr’e giden QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî, KDP Lideri Mesud Barzani ile görüştü.
Türkiye’nin Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik saldırılarına karşı sık sık ulusal birliğin sağlanması çağrısında bulunan Mazlum Ebdî, Hewlêr’de Kürt taraflarla yaptığı temaslarda bu vurguyu yineledi.
16 Ocak’ta, Kuzey ve Doğu Suriye genelinde halklar, işgalci Türk devletinin hayati öneme sahip Tişrîn Barajı’na yönelik saldırılarına ve işlediği katliamlara karşı sokaklara çıktı. Eylemlerde, uluslararası kamuoyunun sessizliğini bozarak bu saldırılara karşı harekete geçmesi çağrısı yapıldı.
17 Ocak’ta, KDP Genel Başkanı Mesud Barzani ile yaptığı görüşmeye ilişkin sanal medya hesabından açıklama yapan QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî, şu ifadeleri kullandı:
“Başkan Mesud Barzani ile görüşmemizden memnuniyet duydum. Suriye’deki değişim sürecini tartıştık. Suriye’de Kürtlerin tutumlarının ortak olması gerektiği ve Şam ile yürütülecek diyaloğun, Kürt halkının haklarını barışçıl bir şekilde koruması gerektiği konusunda anlaştık. Ayrıca Kürtlerin birliği ve bölgedeki istikrarın korunmasının hepimizin görevi olduğuna vurgu yaptık. Birbirimize destek olacağız.”
18 Ocak’ta, işgalci Türk devletinin Tişrîn Barajı’na yönelik gerçekleştirdiği saldırıda yaralanan Bavê Teyar adıyla tanınan Kürt Sanatçı Cuma Xelîl 19 Ocak’ta şehit düştü.
19 Ocak’ta güçlerini ve kurumlarını Suriye devlet yönetimine entegre etmeye hazır olduklarını belirten QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî, “Bu konuları hayata geçirmek için Şam’daki yönetimle üzerinde anlaşacağımız bir yol haritasına ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.
28 Ocak’ta, QSD Basın İrtibat Merkezi, işgalci Türk devletinin son iki gün içinde gerçekleştirdiği saldırılarda toplam 14 sivili katlettiğini, 29 sivili ise yaraladığını açıkladı ve sivilleri hedef alan bu saldırılara dikkat çekti.
28 Ocak’ta, Demokratik Suriye Meclisi (MSD) heyeti, Süveyda’da Dürzi halkının önde gelen isimlerinden Şeyh Hikmet El Hicri’yi ziyaret etti. Heyette, MSD Eşbaşkanı Leyla Qereman, Eşbaşkan Yardımcısı Elî Rehmûn, MSD Kadın Bürosu üyesi Janda Remo, Kürt Demokratik Anlaşma Partisi Genel Sekreteri Fewzî Şengalî yer aldı.
29 Ocak’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi, Türk devletinin sivilleri katlederek savaş suçu işlediğini ve kırmızı çizgileri aştığını söyledi.
29 Ocak’ta, HTŞ lideri Ebu Muhammed Colani, kendisini Suriye’nin devlet başkanı ilan etti. Suriye’de Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından yönetimi ele geçiren ve başkent Şam’da kendi yönetimini oluşturan Colani’nin bu açıklaması, ülkede yeni bir siyasi kırılma yarattı.
31 Ocak’ta, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), El Kaide’nin Suriye kolu olan Hurras El-Din’in üst düzey yöneticilerinden Muhammed Salah El Zübeyir’i Suriye’de öldürdüklerini duyurdu.
ŞUBAT
4 Şubat’ta Colani, Ankara’da Türk Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile görüştü.
5 Şubat’ta, Türk devletinin Kuzey ve Doğu Suriye’de işlediği suçların ele alındığı Rojava Halklar Mahkemesi, Brüksel’de başladı. Farklı ülkelerden hukukçuların, insan hakları savunucularının, saldırı mağdurlarının ve görgü tanıklarının katıldığı duruşmalara, savunma yapması için davet gönderilmesine rağmen Türkiye’den herhangi bir resmi temsilci katılmadı.
6 Şubat’ta, Rojava Halklar Mahkemesi’nde karar öncesi ön açıklama yapan mahkeme heyeti, Türk devletinin sistematik biçimde soykırım amacıyla savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediğini belirtti ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı.
7 Şubat’ta, QSD Basın Sözcüsü Ferhad Şami, Tişrîn Barajı ve Qereqozax Köprüsü’ne yönelik saldırılarda yer alan MİT ekibinin şu anda QSD güçlerinin elinde olduğunu duyurdu. Şamî, “Türk devleti artık Suriye’deki tüm kurumlarda doğrudan yer alıyor” dedi.
15 Şubat’ta, Kuzey ve Doğu Suriye genelinde Önder Apo’ya yönelik uluslararası komplonun yıldönümünde hayat durma noktasına geldi. Halk, 15 Şubat Komplosunun 26’ncı yıldönümünde komployu protesto etmek için kepenkleri açmadı; sokaklar boş kaldı.
Aynı gün, Türk devletinin Tişrîn Barajı’na yönelik bombardımanda Özgür Basın çalışanı gazeteci Egid Roj katledildi.
17 Şubat’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, MSD ve QSD, Şam’daki yönetim ile yürütülen diyalog sürecinin ele alındığı bir toplantıda buluştu.
24 Şubat’ta, Suriye’de faaliyet yürüten 35 siyasi parti ve hareket, Şam’da düzenlenecek “Ulusal Diyalog Kongresi”ne ilişkin ortam bir tutum ortaya koyarak, tüm toplumsal kesimlerin temsil edilmediği bir zeminde herhangi bir sonucun çıkmayacağını ve alınacak kararların da anlamsız olacağını belirtti.
25 Şubat’ta, Özerk Yönetim, Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’nin Suriye halkını temsil etmediğini belirterek, “Biz Suriye’nin bir parçasıyız ve temsil edilmiyoruz. Kongrenin içeriğinden memnun değiliz, sonuçlarının uygulanmasının bir parçası da olmayacağız” dedi.
26 Şubat’ta, Suriye Kadın Meclisi, Şam’da düzenlenen Suriye Ulusal Kongresi’nin meşru olmadığını ve çıkan kararları da kabul etmeyeceklerini duyurdu.
27 Şubat’ta, Önder Apo, tarihi ‘Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’nı yaptı.
MART
7 Mart’ta, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Suriye’nin sahil kentlerinde yaşanan çatışmalarda HTŞ’ye bağlı güçlerden 50, eski rejim ordusundan ise 45 olmak üzere en az 95 askerin öldüğünü bildirdi. SOHR ayrıca Lazkiye’de 76, Tartus’ta 60 ve Hama’da 6 olmak üzere toplam 142 sivilin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Kurum, Suriye’nin batısında geniş çaplı bir saldırı yürüten Şam güçlerinin 52 Alevi’yi infaz ettiğini duyurdu.
Aynı gün, iktidardaki HTŞ güçleri ile yerel gruplar arasında yaşanan çatışmalar nedeniyle yaklaşık 10 bin kişi Lübnan’daki Alevi köylerine sığındı.
9 Mart’ta, Alevilere yönelik saldırılara ilişkin açıklama yapan QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî, Colani’nin saldırıların sorumlularını hesap vermeye çağırması gerektiğini belirtti. Abdî, söz konusu saldırılardan Türk devleti destekli ve DAİŞ yanlısı grupları sorumlu tuttu.
10 Mart’ta, SOHR, 6 Mart’tan bu yana ülkenin batısında katledilen Alevi sivillerin sayısının 973’e çıktığını bildirdi.
QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî ile Suriye’nin geçici devlet başkanı Şara arasında; Kürtlerin tüm anayasal haklarının güvence altına alınması, askeri ve sivil kurumların genel yönetime entegre edilmesi dahil olmak üzere birçok kritik başlıkta mutabakata varıldı. 10 Mart Mutabakatı olarak tarihe geçen bu anlaşma, Suriye’de yeni bir dönemin kapılarını aralayan önemli bir adım olarak değerlendirildi.
11 Mart’ta ise Şam’daki geçici hükümetin, Dürzi toplumu temsilcileriyle bir anlaşma imzaladığı bildirildi.
SOHR, Suriye’de Alevilere yönelik 6 Mart’ta başlayan saldırılarda hayatını kaybeden sivillerin sayısının bin 500’e yükseldiğini duyurdu.
13 Mart’ta, Şam’daki geçici yönetim tarafından yayınlanan anayasa bildirgesinde, 10 Mart Mutabakatı ile taban tabana zıt görüşlere yer verildi. Söz konusu taslak, Suriye’deki birçok siyasal ve toplumsal çevre tarafından tepkiyle karşılandı. Kuzey ve Doğu Suriye’deki siyasi yapılar, hiçbir kesimin görüşü alınmadan hazırlanan anayasa bildirgesine sert tepki gösterdi.
14 Mart’ta, Suriyeli Dürzi şeyhlerinden oluşan bir heyetin hac ziyareti amacıyla İsrail’e gitmek üzere Golan Tepeleri’ndeki ateşkes hattını geçtiği bildirildi. Bu ziyaretle birlikte, İsrail Devleti’nin 1948’de kurulmasından bu yana Suriyeli Dürziler, ilk kez böyle bir yolculuk yapmış oldu.
18 Mart’ta, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Esad rejiminin düşmesinden sonraki 100 gün içinde en az 4 bin 711 sivilin öldürüldüğünü, bunların arasında yargısız infaz edilen bin 805 sivilin de dahil olduğunu belirtti.
Aynı gün, Kürt Ulusal Birliği çalışmaları kapsamında PYD ve ENKS heyetleri Hesekê’de bir araya geldi.
19 Mart’ta, QSD Basın İrtibat Merkezi, QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî ile Şam’daki geçici yönetime bağlı komiteler arasında toplantı yapıldığını bildirdi. Açıklamaya göre toplantıya, Kadın Savunma Birlikleri (YPJ) Genel Komutanlık üyesi Rohilat Efrîn, El Şara’nın görevlendirdiği komite başkanı Hisên Selamê ile her iki taraftan üyeler katıldı.
21 Mart’ta, Kuzey ve Doğu Suriye’de on binlerce kişinin katıldığı Newroz kutlamalarında 2025 Newroz’u, Kürt sorununa çözüm ve Önder Apo’nun fiziki özgürlüğünün sağlanması yönündeki çağrılarla kutlandı.
23 Mart’ta, Rojava’da Birinci Kürt Kadın Konferansı, geniş bir yelpazeden kadınların katılımıyla Qamişlo’daki Azadî Parkı’nda gerçekleştirildi.
29 Mart’ta, Suriye’de yeni hükümetin kurulduğu Ehmed Şara yönetimi tarafından ilan edildi. Kurulan hükümete Suriye’deki tüm çevrelerden tepki yükseldi.
NİSAN
1 Nisan’da, Halep’in Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê Mahalleleri Meclisi ile Şam geçici yönetimi arasında mahallelerin statüsüne ilişkin 14 maddelik anlaşma imzalandı.
3 Nisan’da, Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê Mahalleleri Genel Meclisi ile Şam Yönetimi arasında imzalanan anlaşmanın ilk maddesi yürürlüğe girdi. QSD üyesi 146, Şam Yönetimi’ne bağlı 97 esir serbest bırakıldı.
4 Nisan’da, YPG Genel Komutanlığı, Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê’de güvenliğin İç Güvenlik Güçleri’ne devredildiğini belirterek, güçlerinin kısmi geri çekilmesinin tamamlandığını, kalan birliklerin önümüzdeki günlerde aşamalı bir şekilde konuşlandırılacağını bildirdi.
Aynı gün, Kuzey ve Doğu Suriye’nin çok sayıda kentinde Önder Apo’nun 76’ncı doğum günü kutlandı. Fidanlar diken halk, Önder Apo’nun fiziki özgürlüğünü talep etti.
12 Nisan’da, QSD ile Şam yönetimi arasında Hesekê’de yeni bir görüşme gerçekleşti. Toplantıda, Şam iktidarıyla yürütülecek diyalog sürecinde Kuzey ve Doğu Suriye bölgelerini temsil edecek komite üyeleri de açıklandı.
13 Nisan’da, QSD ve Şam yönetimi arasında imzalanan anlaşma kapsamında, eğitim sisteminde kullanılacak materyallere ilişkin görüşmeler başladı.
14 Nisan’da, Kürdistan’daki 24 kadın örgütü ve siyasi parti temsilcisi bir araya gelerek Kürt Kadın Birliği Platformu’nu oluşturdu.
16 Nisan’da, Avrupa heyetinin Hesekê’de MSD ve QSD ile gerçekleştirdiği iki ayrı görüşmede Suriye’deki son gelişmeler, bölgeye yönelik saldırılar, siyasi süreçte iş birliği ve destek yöntemleri ele alındı.
18 Nisan’da, QSD ve YPJ güçlerinin katılımıyla Hol Kampı’nda güvenlik operasyonu başlatıldı.
Aynı gün, QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî ve ve YPJ Genel Komutanlığı Üyesi Rohilat Efrîn’in de aralarında olduğu QSD komutanları ve uluslararası koalisyondan bir heyet, görüşmeler yapmak üzere Tişrîn Barajı’na gitti.
23 Nisan’da, Kuzey ve Doğu Suriye İç Güvenlik Güçleri Genel Komutanlığı, Hol kampındaki operasyonun, altıncı gününde başarıyla tamamlandığını ve 20 DAİŞ üyesi ile işbirlikçisinin yakalandığını duyurdu.
24 Nisan’da, QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî ve Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Îlham Ahmed’in Hewlêr’de Başbakan Nêçirvan Barzanî ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noêl Barrot ile yaptığı görüşmelerde Suriye’nin yeniden inşası ve Kürt birliği tartışıldı.
26 Nisan’da, Rojava’nın Qamişlo kentinde 400 delegenin katılımıyla yapılan Rojava Kürt Birliği ve Ortak Tutum Konferansı’nın sonuç bildirgesi açıklandı.
29 Nisan’da, DEM Parti ve DBP Heyeti, Demokratik Suriye Meclisi’nin (MSD) Qamişlo’daki ofisini ziyaret etti. Görüşmede ‘Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’ ele alındı.
MAYIS
Kuzey ve Doğu Suriye’de 1 Mayıs Dünya İşçi Bayramı kutlamaları, “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısıyla 1 Mayıs’ı Hep Birlikte Kutlayalım” şiarıyla gerçekleştirildi.
4 Mayıs’ta, Vatikan temsilcilerinden oluşan bir heyet, Kuzey ve Doğu Suriye’ye resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Heyet, Özerk Yönetim kurumlarıyla temas kurarak bölgedeki demokratik sistem hakkında bilgi aldı ve halklar arası ortak yaşamı yerinde gözlemledi.
5 Mayıs’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, 118 gündür saldırılara karşı devam eden Tişrîn Barajı’ndaki nöbet eyleminin ‘halklara zafer getirdiğini’ belirterek, sona erdiğini duyurdu.
9 Mayıs’ta, Hevrîn Xelef’in katili olarak bilinen Hatim Ebu Şeqra’nın Şam rejimi tarafından askeri bir göreve atanması, Kuzey ve Doğu Suriye’nin birçok kentinde düzenlenen eş zamanlı açıklamalarla protesto edildi.
11 Mayıs’ta, Fransa’dan gelen bir heyet, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’ni ziyaret ederek bölgedeki gelişmeleri değerlendirdi.
14 Mayıs’ta, ABD Başkanı Donald Trump’ın Riyad’da Şam’ın geçici Cumhurbaşkanı Ahmed El Şara ile görüştüğü bildirildi.
20 Mayıs’ta, Kuzey ve Doğu Suriye’nin Qamişlo kentinde, Kürtlerin ulusal birliğini güçlendirme ve ortak gelecek vizyonunu tartışma amacıyla “Kürt Birliği: Güçlendirme Yolları ve Geleceğe Yönelik Perspektifler” başlıklı çalıştay düzenlendi.
24 Mayıs’ta, Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şam Hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüştü. Erdoğan, Şara’yı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde resmi törenle karşıladı. Görüşmeye, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Savunma Bakanı Yaşar Güler, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve bazı yetkililer de katıldı.
Aynı gün, ABD Hazine Bakanlığı, Suriye’ye yönelik yaptırımların hafifletildiğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı ise, Suriye’ye, Sezar Yasası kapsamında uygulanan yaptırımlar konusunda 180 gün muafiyet tanındığını açıkladı.
29 Mayıs’ta, ABD’nin Türkiye büyükelçisi Thomas Barrack, Şam Dışişleri Bakanı Esad al-Şeybani ile birlikte Şam’daki ABD büyükelçiliği konutunun açılışını yaptı.
31 Mayıs’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nden bir heyet, Şam yönetimi yetkilileriyle görüşmek üzere Suriye’nin başkenti Şam’a gitti.
31 Mayıs’ta, QSD, Özerk Yönetim ve Suriye Demokratik Konseyi temsilcileri, Şam ile imzalanan mutabakat hükümlerinin uygulanması ve DAİŞ’e karşı iş birliği konularını görüşmek üzere üçlü toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda ulusal konferans hazırlıkları da ele alındı.
HAZİRAN
1 Haziran’da, Avrupa Parlamentosu Sol Grubu Eş Başkanı Martin Schirdewan başkanlığındaki heyet, Kuzey ve Doğu Suriye’ye ziyaretinin son gününde Özerk Yönetim Dış İlişkiler Departmanı Eş Başkanı Îlham Ehmed ile bir araya geldi ve DAİŞ mensuplarının ailelerinin tutulduğu Roj Kampı’nda incelemelerde bulundu.
Aynı gün, Özerk Yönetim ile Şam yönetimine bağlı heyetler arasında yapılan toplantının ardından, ortak basın açıklaması yapıldı. 10 Mart anlaşma maddelerinin uygulanması sürecinin hızlandırılması, alt komitelerinin kurulması ve eğitim dosyasının görüşüldüğü belirtildi.
4 Haziran’da, Rojava Kürt Birliği ve Ortak Tutum Konferansı’nın ardından kurulan heyet, eşbaşkanlar ve üyeleriyle birlikte açıklandı.
22 Haziran’da, Suriye’nin başkenti Şam’da bulunan Mar İlyas Kilisesi’ne pazar ayini sırasında intihar saldırısı düzenlendi. Saldırganın önce ateş açtığı, ardından kilise içinde kendini patlattığı öğrenildi. Saldırıda 25 kişi yaşamını yitirirken, 63 kişi ağır yaralandı.
Saldırının ardından Kuzey ve Doğu Suriye’de faaliyet yürüten 33 siyasi parti ve örgüt, Şam’da 20’yi aşkın kişinin katledildiği Mar İlyas Kilisesi’ne yönelik saldırıyı şiddetle kınadı ve sorumluların açığa çıkarılarak hesap vermesi çağrısında bulundu.
TEMMUZ
1 Temmuz’da, ABD Başkanı Donald Trump, Suriye’ye yönelik ABD yaptırımlarının kaldırılmasını resmileştiren bir kararname imzaladı.
7 Temmuz’da, ABD, Suriye’nin yönetiminde olan HTŞ’yi “terör örgütü” listesinden çıkardığını açıkladı.
9 Temmuz’da, Önder Apo’nun 26 yıl aradan sonra 7 dakikalık görüntülü mesajı yayınlandı. 26 yılı aşkın bir süre sonra Önder Apo’yu yeniden görmenin sevincini yaşayan Kuzey ve Doğu Suriyeliler, alanlara çıkarak kutlama yaptı.
13 Temmuz’da, Suriye geçiş hükümetiyle yapılan görüşmelere ilişkin açıklama yapan Özerk Yönetim, 15 Mart ve 19 Temmuz devrimlerinin hedeflerinden vazgeçmeyeceklerini; bu temelde yeni bir Suriye anayasası oluşturmaya hazır olduklarının altını çizdi.
14 Temmuz’da, Suriye’nin güneyindeki Dürzi çoğunluklu Süveyda kentinde Şam güçlerine bağlı Bedevi kabileleri ile yerel savaşçılar arasında çıkan çatışmalarda 37 kişinin öldüğü bildirildi.
15 Temmuz’da, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde Dürzi toplumuna mensup 12 sivilin, Şam güçleri tarafından infaz edildiğini duyurdu.
Aynı gün, Dürzi nüfusun yoğunlukta yaşadığı Süveyda kentinde, geçici hükümet güçleri ile yerel savaşçılar arasında sabah saatlerinde başlayan çatışmaların ardından, Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra tam ateşkes ilan ettiklerini duyurdu.
Suriye’nin Halep kentinde yer alan Kürt nüfusun yoğunlukta yaşadığı Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahalleleri, yeniden ağır bir yakıt ambargosuna tabi tutuldu.
17 Temmuz’da, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Süveyda’da geçici hükümet güçlerinin saldırıları nedeniyle yaşanan çatışmalarda yeni bilançoya göre 500’den fazla kişinin öldüğünü bildirdi.
Dürzi topluluğu ve aktivistler, yol kenarlarında günlerdir kaldırılmayan cesetler ve kayıp kişilerin akıbetinin belirsizliğine dikkat çekerek acil müdahale çağrısında bulundu. Colani liderliğindeki geçiş hükümetine bağlı Suriye ordusunun, güneydeki Dürzi kenti Süveyda’ya yönelik dört gün süren kanlı saldırılarının ardından geri çekilmesiyle birlikte, kentte yaşanan yıkım ve can kayıpları nedeniyle halk ve aktivistler Süveyda’nın “afet şehri” ilan edilmesini talep etti.
18 Temmuz’da, Suriye’nin güneyindeki Süveyda’da faaliyet gösteren Süveyda Askeri Meclisi, kentteki birçok stratejik noktanın kontrol altına alındığını, bazı bölgelerde ise çatışmaların sürdüğünü açıkladı.
19 Temmuz’da, Kuzey ve Doğu Suriye’de düzenlenen 19 Temmuz Devrimi’nin 13. yıldönümü kutlamalarına Kürt, Arap, Süryani-Asuri ve Ezidi halklarından binlerce kişi katıldı. Kutlamalarda devrim ruhu, barış, özgürlük ve demokratik toplum inşası vurgulandı.
20 Temmuz’da, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, “Şam saatiyle 17.00 itibarıyla tüm taraflar, bir duraklama ve çatışmaların sona erdirilmesi konusunda uzlaştı” açıklaması yaptı.
AĞUSTOS
4 Ağustos’ta, QSD, Suriye Geçiş Hükümeti’ne bağlı silahlı grupların Dêr Hafir kırsalındaki dört askeri noktaya saldırı gerçekleştirdiğini açıkladı. QSD, Suriye Geçiş Hükümeti bünyesindeki “disiplinsiz grupların” Dêr Hafir bölgesindeki cephe hatlarındaki saldırılarına karşı meşru savunma hakkını kullandıklarını açıkladı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin yayımladığı verilere göre, Esad rejiminin çöküş süreciyle birlikte ülkede şiddet alarm verici boyutlara ulaştı. SOHR’un raporuna göre 8 Aralık 2024 ile 6 Ağustos 2025 tarihleri arasında en az 9 bin 889 kişi çeşitli çatışmalar, infazlar ve saldırılar sonucu yaşamını yitirdi.
8 Ağustos’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Bileşenlerinin Ortak Tutum Konferansı, Cizîr Kantonu’nun Hesekê kentinde toplandı. Kuzey ve Doğu Suriye Bileşenlerinin Ortak Tutum Konferansı, “Birlikteliğimizi güçlendiren çeşitlilik ve yarınımızı inşa eden iş birliği için hep birlikte” sloganıyla organize edildi. Sonuç bildirgesinde, konferansın “ortak genel iradeyi, özgür, demokratik, çoğulcu ve ademi merkeziyetçi bir Suriye inşasındaki ısrarı yansıttığı” vurgulandı.
Türk devletinin 2021’deki bir saldırısında şehit düşen Rojava Devriminin öncülerinden Nureddin Sofî’nin şehadeti açıklandı. Rojava halkları, komutan Nûreddîn Sofî’yi görkemli bir törenle uğurladı. QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî, “Halk, Nûreddîn Sofî’ye devrimdeki emeğinden dolayı minnettardır. Şehitlerin ve halkın huzurunda bıraktığın bayrağı devralacağımıza söz veriyoruz” dedi.
24 Ağustos’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi, Suriye Geçiş Hükümeti’nin eylül ayında yapmayı planladığı parlamento seçimlerine tepki gösterdi. Özerk Yönetim, seçimlerin “demokratik olmaktan uzak ve halkların iradesini dışlayan bir formalite” olduğunu belirterek, uluslararası kurumlara ve Birleşmiş Milletler’e bu süreci tanımama çağrısı yaptı.
25 Ağustos’ta, ABD Senatörü ve Senato Diş İlişkiler Komitesi üyesi Jeanne Shaheen, ABD Temsilcisi Joe Wilson ve Suriye Özel Temsilcisi Thomas Barrack’tan oluşan ABD heyeti Suriye’yi ziyaret etti. Ziyarette, Senato Dış İlişkiler Komitesi üyesi ve ABD heyeti, Demokratik Suriye Güçleri (QSD) Genel Komutanı Mazlum Abdî ve Şam Geçiş Hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmed El Şara ile ayrı iki toplantı düzenledi.
EYLÜL
1 Eylül’de, işgalci Türk devletine ait SİHA’lar Tişrîn Barajı ve çevresini bombaladı.
1 Eylül Dünya Barış Günü etkinlikleri kapsamında Kuzey ve Doğu Suriye’nin birçok kentinde binlerce kişi alanlara çıkarak Önder Apo’nun fiziki özgürlüğü sağlanmadan barışın mümkün olmayacağını vurguladı. Kitle, “Halkların iradesi barışın teminatıdır” mesajını verdi.
4 Eylül’de, QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî, ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper ile bir araya geldi.
5 Eylül’de, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ile Suriye Geçiş Hükümeti yetkilileri Halep’te bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede, 1 Nisan’da imzalanan anlaşmanın uygulanması ve komitelerin kurulması için anlaşmaya varıldı.
14 Eylül’de, Önder Apo, Cizre, Dêrazor, Reqa ve Tebqa bölgelerindeki Arap aşiretlerine bir mesaj gönderdi. Önder Apo, “Kürt ve Arap halklarının kardeşliğini ve ittifakını, tarihsel temeli nedeniyle destekliyorum” dedi.
17 Eylül’de, Suriye Geçici Hükümeti Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada, ülkenin güneyi için İsrail ile bir “güvenlik anlaşması” üzerinde çalışıldığını duyurdu. Şam’ın ülkenin güneyinden ağır silahları çektiği bildirildi.
24 Eylül’de, Türk Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 80. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York’ta Suriye Geçiş Hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmet El Şara ile bir araya geldi.
29 Eylül’de, Demokratik Suriye Meclisi (MSD) heyeti, Birleşik Krallık’ta Başbakan Keir Starmer ile görüşerek QSD Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin mesajını iletti.
30 Eylül’de, Şam’daki geçici hükümete bağlı güçler, Halep’teki Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerine giden yollara yüksek barikatlar kurdu.
EKİM
2 Ekim’de, Suriye Geçiş Hükümeti güçleri, Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerine giden iki yolu kapattı.
5 Ekim’de, Suriye Geçiş Hükümeti, 2025 tarihli ve 188 sayılı resmi tatil ve anma günleri kararnamesi yayınladı. Kararname, Kürt halkının ve Suriye halklarının birçok kutlama ve anma gününü görmezden geldi.
6 Ekim’de, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Barrack, QSD Genel Komutanı Abdî ile bir araya geldi.
Suriye Geçiş Hükümeti, 1 Nisan anlaşmasını ihlal ederek, Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerini Halep’in diğer mahallelerine bağlayan tüm yolları kapatarak çevresine ağır silahlar yerleştirdi. Suriye Geçiş Hükümeti güçleri, Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerine havanlarla saldırmaya başladı. Aynı zamanda tank ve panzerlerle iki mahalleye girmeye çalıştı.
QSD, Halep’te yaşananların, geçici hükümete bağlı grupların provokasyonlarının doğrudan bir sonucu olduğunu belirterek, uluslararası ve insani kuruluşları provokasyonları durdurmak için acil ve etkili şekilde harekete geçmeye çağırdı.
7 Ekim’de, Şam’a giden Özerk Yönetim heyetinden Îlham Ehmed, Mazlum Abdî ve Rohilat Efrîn, Geçiş Hükümeti’nden Ahmed El Şara ve Esed El Şibani ile bir araya geldi.
9 Ekim’de, Suriye Geçiş Hükümeti güçleri, Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerine giriş sağlanan noktalarda üç yeni kontrol noktası kurdu. Bu noktalarda yurttaşlar durdurularak geçişleri engellendi.
9 Ekim Uluslararası Komplosu, Kuzey ve Doğu Suriye genelinde düzenlenen eylemlerle protesto edildi.
10 Ekim’de, QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî, “Askeri bir komite yakın zamanda Şam’a gidecek ve YAT, Suriye’nin her bölgesinde DAİŞ’e karşı savaşacak” dedi.
13 Ekim’de, Kuzey ve Doğu Suriye güvenlik ve askeri heyeti ile Suriye Geçiş Hükümeti yetkilileri arasında görüşme yapıldı.
20 Ekim’de, Suriye Geçiş Hükümeti’ne bağlı güçler, Süveyda kentinin güneyinde yer alan Tilal Hedid bölgesine orta ağırlıkta silahlar ve bomba yüklü dronlarla saldırı düzenledi.
QSD, Tebqa’da Şam Geçici Hükümeti heyetiyle bir araya gelerek Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerindeki gerginlikleri ele aldı. Barışçıl çözüm ve sivillerin güvenliğinin vurgulandığı görüşmede QSD, iyi niyet göstergesi olarak bazı tutukluları teslim etti.
28 Ekim’de, Kuzey ve Doğu Suriye’deki Cizre Kantonu Demokratik Özerk Yönetimi, “Komün kurmak demokratik ve özgür bir toplumun temelidir” sloganıyla Birinci Cizre Kantonu Komün Konferansı’nı düzenledi.
Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik saldırılarını yoğunlaştıran DAİŞ çeteleri, Ekim ayında 18 saldırı gerçekleştirdi. Saldırılarda 5 QSD savaşçısı ve 2 sivil şehit düştü; 10 QSD savaşçısı, 4 İç Güvenlik Güçleri üyesi ve 2 sivil yaralandı.
KASIM
1 Kasım Dünya Kobanê Günü, birçok merkezde coşkuyla kutlandı.
9 Kasım’da, Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara, ABD’nin kendisini terör listesinden çıkarma kararının ardından Washington’a resmi bir ziyaret için gitti.
14 Kasım’da, Halep İç Güvenlik Güçleri, 1 Nisan anlaşmasının başarıya ulaşması için Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê’deki kontrol noktalarını kaldırdıklarını duyurdu.
19 Kasım’da, QSD Genel Komutanı Mazlum Abdî ve Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Îlham Ehmed, Duhok’ta Mesud Barzani ile bir araya geldi.
20 Kasım’da, Rojava Film Komünü ile Mezopotamya Demokratik Kültür ve Sanat Hareketi (TEV-ÇAND) tarafından düzenlenen 5. Rojava Uluslararası Film Festivali, sekizinci gününde Qamişlo kentindeki Mihemed Şêxo Kültür ve Sanat Merkezi’nde sona erdi. Büyük bir sanat ve sinema buluşmasına, Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi temsilcileri, Cizîre kantonu yetkilileri, Demokratik Toplum Hareketi (TEV-DEM), kadın örgütleri, kültürel kuruluşlar, siyasi partiler, çok sayıda yönetmen ve sinemacı ile İspanya, İngiltere, Kuzey Kürdistan ve Şam’dan katılımcılar hazır bulundu.
25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele Günü dolayısıyla birçok merkezde düzenlenen eylemlere on binlerce kadın katıldı.
28 Kasım’da, Humus’ta sokağa çıkan bir grup motosikletli, DAİŞ bayraklarını açarak konvoyla tur attı.
ARALIK
8 Aralık’ta Baas rejiminin yıkılışının birinci yıldönümü dolayısıyla açıklama yapan Demokratik Suriye Meclisi (MSD), bu olayın ‘14 yıllık savaş, zorla yerinden edilme ve baskının ardından baskı dönemini sona erdiren ve yeni bir Suriye’nin kapısını açan önemli bir adım’ olduğunu bildirdi.
13 Aralık’ta, geçiş hükümeti güçleri, Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerinin çevresindeki kontrol noktalarını ve devriyelerini attırdı.
14 Aralık’ta, Suriye ve Diaspora Yüksek Alevi İslam Meclisi Başkanı Şêx Xezal Xezal, “onur grevi”nin sona ermesinin ardından yaptığı açıklamada, mevcut iktidarın halklara güvenli bir gelecek sunamadığını belirterek federal ve demokratik bir yönetim çağrısında bulundu.
18 Aralık’ta, Kuzey ve Doğu Suriye Müzakere Komitesi, QSD’nin Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda ön anlaşma sağlandığını, kurumların işleyişiyle ilgili detayların görüşüldüğünü duyurdu.
Aynı gün ABD Kongresi, Suriye’ye yönelik yaptırımların kaldırılmasını öngören düzenlemeyi kabul etti.
22 Aralık’ta Suriye Geçiş Hükümeti’ne bağlı silahlı gruplar, Halep’in Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallerine yönelik saldırı başlattı. Devam eden saldırılarda 1 kadın katledildi, 6 sivil yaralandı. Saldırıların, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Şam’a gittiği gün gerçekleşmesi dikkat çekti.
Source: ANF News
