Küresel Mercan Resifi İzleme Ağı’nın (Global Coral Reef Monitoring Network) yayımladığı son rapora göre, Karayipler’deki sert mercan örtüsü 1980 ile 2024 yılları arasında yüzde 48 oranında azaldı.
Guadeloupe Valiliği tarafından salı günü kamuoyuna duyurulan rapor, 44 ülke ve bölgeden 200’ü aşkın bilim insanının katkısıyla hazırlandı. Çalışmada, 1970-2024 yılları arasında izlenen yaklaşık 14 bin resif alanından elde edilen veriler değerlendirildi.
Rapora göre Karayipler, dünya mercan resiflerinin yüzde 9,7’sini barındırıyor ancak bu ekosistem hızla bozuluyor.
DENİZ SUYU SICAKLIĞI 30 DERECENİN ÜZERİNE ÇIKTI
Mercanlar, deniz suyu sıcaklığındaki artışa karşı son derece hassas. Okyanus sıcaklıkları, küresel ısınmanın etkisiyle 2023’ten bu yana tarihte görülmemiş seviyelerde seyrediyor. Raporda, Karayipler’deki resif bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklığının 1985-2024 yılları arasında ortalama 1,07°C arttığı, bunun da on yılda 0,27°C’lik bir ısınmaya karşılık geldiği belirtiliyor. 2023 yılında bölgede deniz suyu sıcaklığı haftalarca 30°C’nin üzerine çıktı.
Bu aşırı ısınma ve denizlerin asitleşmesi, mercanlarda “termal stres”e yol açıyor. Mercanlar, besin ihtiyaçlarını karşılayan ve onlarla simbiyotik ilişki içinde yaşayan zooxanthellae adlı algleri dışarı atıyor. Bunun sonucunda mercanlar renklerini ve beslenme kaynaklarını kaybederek hastalıklara ve ölüme açık hale geliyor.
TOPLU ÖLÜMLER
Rapora göre, 1998’de yüzde 9, 2005’te yüzde 17,5 ve 2023’te yüzde 16,9 oranında mercan kaybına yol açan büyük ölçekli ölümler yaşandı. Bu kayıpların temel nedenleri arasında, termal stres kaynaklı beyazlama olayları ve mercan hastalıkları gösteriliyor.
Bilim insanları, iklim krizine ek olarak otçul türlerin (papağan balıkları ve deniz kestaneleri gibi) azalmasının ve kıyı bölgelerindeki nüfus artışının da resifler üzerindeki baskıyı artırdığını vurguluyor. 2000-2020 yılları arasında resiflere 20 kilometreden daha yakın bölgelerde yaşayan nüfusun 13 milyon kişi arttığı belirtiliyor.
ACİL ÖNLEM ÇAĞRISI
Raporun yazarları, mercan resiflerinin iklim ve biyolojik çeşitlilik stratejilerine entegre edilmesini, yerel baskıların ve sera gazı emisyonlarının azaltılmasını ve deniz koruma alanlarının daha etkin yönetilmesini öneriyor.
Tropikal bölgelerde mercan resifleri; kıyı balıkçılığı ve turizm için hayati öneme sahip olmanın yanı sıra, dalga ve fırtınalara karşı doğal bir kıyı koruma işlevi de görüyor. Bilim insanları, bu ekosistemlerin korunmaması halinde hem doğanın hem de kıyı topluluklarının ağır bedeller ödeyeceği uyarısında bulunuyor.
Source: ANF News
