Anlam neydi, nasıl gelişirdi, kiminle çoğalırdı? Kim öncülük ederdi ona? Zamanın içerisinde nasıl koşulurdu anlamın peşinden? Yoksa hakikatin ta kendisi miydi anlam? Diğer türlü “anlamın ve hissin yarattığı” bir devrimci nasıl olunurdu?
Ancak adanmış bir ömrün taşıyıcılarına bakarak bu soruların cevabını öğrenebilirdik. Dervişler zamana seslenirken, zamanın içerisinde anlam yüklü yaşamanın ve tutkulu bir devrimci olmanın öğüdünü verirlerdi. Her arayış, insanı bir şeylerin anlamına götürürdü ve anlam arayışı olurdu bu. Yaratım eylemi böyle başlardı.
Bavê Welat, şehit Salih Muslim de ömrünü verdiği özgürlük mücadelesinde herkesin yüreğinde anlamlar çoğaltmıştı. Şehadeti, başta Kobanê’de, genelde olarak ise tüm Kürdistan halkında derin üzüntüler yaratırken, Bavê Welat’ın zamana anlam katan mücadele çizgisi artık tür herkese bir miras olarak kalacaktı. En başta da eşi ve mücadele yoldaşı olan Ayşe Efendi ile çocukları bu mirası yüklenecekti.
PYD Eşbaşkanlık Konseyi Üyesi Salih Muslim, 3 Mart 1951’de yurtseverlik değerlerinin çok güçlü olduğu Kobanê’nin Şêran köyünde doğdu. İlk, orta ve liseyi Kobanê’de okuyan Muslim, 1970’te İstanbul Teknik Üniversitesi’ni (İTÜ) kazanır. 1977’ye kadar İTÜ’de okuduğu süre zarfında, Apocu Hareket’in Türkiye ve Kürdistan’daki siyasi mücadelesini duyar ve takip eder. Özellikle Diyarbakır ve İstanbul’daki talebe yurtlarının çalışmalarını takip eder ve bir arayışa girer. Çalışmaların içerisinde yer almasa da Apocu Hareket’in diğer hareketlere oranla farklı bir hareket olduğunu anlar ve etkilenir.
APOCU HAREKET’LE SUUDİ ARABİSTAN’DA TANIŞIR
1977 yılının ortalarında mezun olduğu Türkiye’den ayrılıp dil eğitimi için Londra’ya gider. Burada dil eğitimini tamamladıktan sonra, 1978’de bir mühendis olarak Suudi Arabistan’a çalışmaya gider. Salih Muslim burada hem çalışır hem de Kürt işçilerle zaman geçirir ve ilişkilerini geliştirir.
O dönemde Kürt işçilerinin PKK’nin ilk gazeteleri olan Serxwebun ve Berxwedan gazetelerini okumaları Muslim’in ilgisini çeker. Böylelikle Serxwebun ve Berxwedan gazetelerini okuyarak Apocu Hareket’in amacını ve hedeflerini anlamaya çalışır.
1979’da Kürt işçilerden Kuzey Kürdistanlı Hüsnü Yorulmaz (Ali) ile tanışır. Hem Suudi Arabistan’daki olağanüstü gelişmeler hem de İran-Irak savaşının başlamasıyla birlikte, gazeteleri Şam’dan Suudi Arabistan’a gizlice getirmenin arayışlarına girerler. Hüsnü Yorulmaz ile temkinli bir şekilde hareket ederek, gazetelerin Kürt işçilere ulaşmasını sağlarlar.
AYŞÊ EFENDİ İLE TANIŞMA VE ŞÊRAN’DA DÜĞÜN
Bu dönemlerde Ayşe Efendi’nin babası Suudi Arabistan’da çalışırken, Salih Muslim’in kardeşiyle yakın arkadaşlıkları vardır. Böylece Ayşe Efendi’nin babası, Salih Muslim’i tanıyarak yaşamı ve kişiliğini izler.
Bu yıllarda Salih Müslüm’ün ailesi Ayşe Efendi’den söz almak için evine gider ve Ayşe Efendi’nin bir fotoğrafını alıp, Salih Muslim’e gönderir. Böylece 1979 yılında Salih Muslim ve Ayşe Efendi nişanlanırken, bu süre zarfında her ikisi de birbirlerini iyi tanımak için mektuplaşır.
Bir yıl boyunca mektuplaşma ve birbirlerine fotoğraf gönderme faslından sonra, Salih Muslim 1980’de Suriye’ye gelerek Ayşe Efendi’yle uzun uzadıya konuşur. İkili arasındaki ikna süreci sona ererken, birkaç gün sonra Kobanê kentine bağlı Şêran köyünde düğünleri yapılır. Böylece evlendikten sonra her ikisi de Suudi Arabistan’a döner ve burada yaşar. Evlilikleri mutlu bir şekilde sürerken beş çocukları olur.
Hem Salih Muslim’in hem de Ayşe Efendi’nin Kürt Özgürlük Hareketi’ni tanıma süreçleri aynı döneme denk gelir. O dönemlerde mücadeleye olan bağlılıkları, Koma Berxwedan’ın kasetlerini dinleyerek gelişir ve bu kasetleri Suudi Arabistan’da çoğaltıp yurtsever Kürt ailelerine ve Arap halkına dağıtırlar.
Salih Muslim, 1980’de Kobanê’ye döndüğünde, Özgürlük Hareketi kadrolarından Murat Karayılan’la karşılaşır. Karayılan’la tanışma anı ve yürütülen tartışmalar sonucunda Salih Muslim, Özgürlük Hareketi’nin ideolojik ve politik mücadelesine yurtsever ve sempatizan bir temelde katılarak ilk adımını atar.
ÖNDER APO İLE İLK KARŞILAŞMA
1983 yılına gelindiğinde Salih Muslim, Özgürlük Hareketi ile olan ilişkilerini daha da sıkılaştırıp Şam’a, Önder Apo’nun yanına gider. Bu ziyaret, onun parti ve politik mücadeleye olan bağlılığını daha da güçlendirir.
Bu görüşme anını Salih Muslim şu sözlerle dile getirmişti:
“Mühendislik yaptığım kurumda, izin günlerim vardı. Bu izin günlerinde sürekli Şam’a gidiyordum. 1983 yılında Şam’da bir dost ailenin evinde kalıyordum. Bir arkadaş, kaldığım eve gelerek, ‘Başkan seninle görüşmek istiyor’ dedi. Birlikte Başkan’ın kaldığı eve gittik. Şam’da dört katlı bir evde kalıyordu. Daha önce Başkan’ın fotoğrafını görmemiştim. Nasıl bir kişiyle görüşeceğimi bilmiyordum.
Arkadaşlarla evin dördüncü katına çıktık. Merdivenin başında bir arkadaş, bana sıcak bir şekilde sarılarak, ‘Hoş geldin’ dedi. İçeri girdik, biraz sohbet ettik. Ben o sırada Başkan’ın gelmesini bekliyordum. Sohbetimiz ilerleyince beni merdivenin başında karşılayan kişinin Başkan olduğunu anladım. Başkan’ın sıcak karşılaması, mütevaziliği, güvenli bir şekilde sohbet etmesi beni çok rahatlattı. Sanki 20 yıldır tanıdığım bir arkadaşımla sohbet eder gibi bir hava oluştu aramızda. Konuşması çok netti. Kendine güveniyordu ve bu güveni karşı tarafa da yansıtıyordu. Bu görüşmeden sonra, Başkan ile ayda bir veya iki defa Suudi Arabistan’daki çalışmalarımız üzerine telefonla görüşüyorduk. Suudi Arabistan’da yaşadığım süre boyunca Başkan ile aramızdaki diyalog hiç kesilmedi.”
Salih Muslim, farklı kültürlerin arasında yaşamış, tüm toplumun yaşam özelliklerine tanık olmuş, yabancı ülkelerde kalmış, fakat her zaman aklının bir köşesinde Kürtlüğünü ve memleketini diri tutmuştu. Bundan dolayı 1990 yılından sonra Ayşe Efendi ile Salih Muslim, çocuklarıyla birlikte Suriye’ye dönerler.
Suriye rejimi, Salih Muslim’in siyasi çalışmalar içerisinde olduğunu duyar ve defalarca hedef alır; baskı ve işkence yürüterek tutuklar.
2003 yılına gelindiğinde Suriye’de Demokratik Birlik Partisi (PYD) kuruluşunu ilan eder. Salih Muslim burada da çalışmalar yürütür. 2004’te yaşanan Qamişlo Katliamı üzerine Beşar Esad’a bir mektup yazar ve o mektuptan dolayı tutuklanarak cezaevine gönderilir. Cezaevinde yedi ay boyunca çok ağır işkencelere maruz kalır.
Cezaevinden çıktıktan sonra, bir yıl önce kurulan PYD’ye katılır ve yürütme kurulu üyesi olur.
PYD EŞBAŞKANI SEÇİLİR VE ROJAVA’NIN MİHENK TAŞI OLUR
Yıl 2009’a gelindiğinde, Esad rejimine bağlı askerlerce bir kez daha Salih Muslim’in evine baskın yapılır. Bu kez evde olmadığı için eşi ve yoldaşı Ayşe Efendi tutuklanır ve dokuz ay boyunca cezaevinde kalır.
2010 yılına gelindiğinde PYD Eşbaşkanı seçilir. Bu yıllarda Suriye’deki sorunların ve halkların geleceğini diyalog ve müzakereler yoluyla tartışmak için Türk devlet yetkilileriyle görüşür.
2011 yılında Suriye’de başlayan iç savaşın ardından diyalog ve müzakerelerine devam eden Salih Muslim, Rojava Devrimi’nin gerçekleşmesinde büyük bir rol oynayarak, tüm dünyaya örnek teşkil eden devrimin öncülerinden olur. DAİŞ çetelerine karşı yürütülen mücadelede devrimin mihenk taşı olur.
Sadece kendisi değil, ailesi ve çocukları da bu devrim yolunda deryada bir damla olurlar. Kürt özgürlük mücadelesinin en değerli yurtsever ailelerinden biri olurlarken, eşi ve yoldaşı olarak tanımladığı Ayşe Efendi ise Kürt kadın mücadelesinin sembol isimlerinden biri olur.
Böylelikle ailenin her ferdi birer dava insanı olur. Yurtseverlik onlarda bir gösterişten, bir slogandan ya da bir sözden çok, bir yaşam felsefesiydi.
ŞERVAN’IN ŞEHADETİ
Çocukları Şervan (Amed Muslim,) 10 Ekim 2013’te Türkiye sınırına yakın Girê Spî cephesinde DAİŞ ve El Nusra çetelerine karşı savaşırken şehit olur. Bir diğer oğlu Azad’ın gerillaya katılması ve diğer çocuklarının da parti çalışmalarında yer almasıyla aile adeta bir direniş ve mücadele ocağına dönüşür.
Şervan’ın şehadeti, Salih Muslim ile Ayşe Efendi’nin yüreğinde ve duygularında yarım kalmış bir aşk, türkü ve sevdaydı. Fakat onlar bu şehadeti mücadeleye olan inancın ve bağlılığın gerekçesi yaparak, doğru bildikleri yolun yolcusu olmaya devam ederler.
ULUSLARARASI ARENADA ÇALIŞMALARIYLA ÖNEMLİ BİR AKTÖR OLUR
Salih Muslim, Eylül 2017’de Demokratik Toplum Hareketi’nin (TEV-DEM) dış ilişkiler sorumluluğunu yürütür. Hem PYD Eş başkanlığı hem de TEV-DEM’deki görevi sürecinde, ulusal ve uluslararası düzeyde yürüttüğü çalışmalarla önemli bir aktör durumuna gelir.
19 Mart 2022’de düzenlenen PYD’nin 9. Kongresi’nde yeniden PYD Eş Başkanlığına seçilir. İki yıl sonra yapılan 10. Kongre’de ise eş başkanlık görevini devrederek PYD Eş başkanlık Konseyi üyeliği görevini sürdürür.
SALİH MUSLİM UZUN BİR ARADAN SONRA KOBANÊ’DE
Ölümsüzlüğüne günler kala, o çok sevdiği, direnişin sembolü ve kendi tabiriyle Kürt asaleti olan Kobanê’ye gider. Doğup büyüdüğü yere, dünyaya nam salan, binlerce fedainin destansı direnişiyle büyük bir mücadele gerçekliğini ortaya koyan Kobanê’yi belki de son kez görecektir. Bu yüzden ailesi, çocukları, torunları, akrabaları ve arkadaşlarıyla zaman geçirmek ister. Kobanê halkı ile halk buluşmaları gerçekleştirmek ister.
Kobanê’ye geldikten sonra ilk etapta ailesinin kaldığı eve gider. Salih Muslim’i taşıyan beyaz bir araba eve yaklaştığında, onu seven tüm aile çevresi ve Kobanê’liler, evin bahçesinde bir karşılama seremonisi gerçekleştirir.
Salih Muslim arabadan indiğinde kadınların zılgıtlarıyla eve doğru yürür. Boynunda siyah ve gri renginden oluşan bir kefiye, üzerinde binlerce yıldır Kürt kültürünü simgeleyen yöresel elbiselerinden koyu lacivert şal û şapik ve şalvarın üzerine geçirdiği bir kuşakla eve doğru yürür.
Kürt kültürünün yok olmaması için tüm etkinliklerde ve hatta olağan hayatta bile geleneksel ve kültürel elbiseler giyerdi Salih Muslim.
Eve doğru yürürken düşmemesi için oğulları her iki koluna girerek ona destek olur. Bu arada bahçeye gelen herkes, Kobanê’nin Yadê’si olan Ayşe Efendi’yi ‘gözün aydın’ dilekleriyle kucaklar.
Salih Muslim evin bahçesine yürüdüğünde, onu ilk karşılayan eşi ve mücadele yoldaşı Ayşê Efendi olur. Ayaküstü birbirlerine özlem ve sevgiyle sarıldıktan sonra, onu karşılamaya gelen herkesle selamlaşır ve Şervan Muslim ile Önder Apo’nun fotoğraflarının asılı olduğu odaya girer. Ev, Salih Muslim’in geldiğini gören herkes tarafından ziyaretçi akınına uğrar. O, odanın en sol tarafında bulunan bir koltuğa otururken, onu ziyarete gelen yakınları da onun etrafında kenetlenir.
Akşama kadar gelen misafirlerle sohbet eder ve hasret giderir. Hem içinde bulunulan sürecin aktarımını yapar hem de uzun bir aradan sonra Kobanê’ye gelmenin sevincini paylaşır. Onu ziyarete gelenler, geçmişin bilgisini ve belgesini şimdiye taşımanın onuruyla yaşayan, yaşayıp da bozulmayan duyguların tercümanı olan Bavê Welat’ın dudaklarından dökülen her sözcüğe dikkat kesilir.
Önder Apo, şehitler, halk, özgürlük, devrim, direniş ve dava sözcükleriyle yaptığı aktarımlar, o gün odada bulunan herkesin yüreğine nakşolur. Kürtler için kutsal sözcüklerdir bunlar.
OĞLU ŞERVAN’IN MEZARINI ZİYARET EDER
Zaman, insanlar uyurken gaflete kapılmadan ve duraksamadan akıyordu. Gece ise, karanlık hükmünü etrafa saçarak kendi vaktinin yargıcına soyunmuştu. Ay gökyüzünde, sancıları başlamış gebe bir kadın misali kıvranıyordu; belli ki birazdan sabahı doğuracaktı.
Tüm bunlar olurken Salih Muslim ve ailesi Şehit Dicle Kobane Şehitliği’ne giderek oğlu şehit Şervan’ı (Amed Muslim) ziyaret eder. Sadece oğlu değil, orada yatan tüm şehitler onun birer kızı ve oğludur.
Zehra Penaber, Feysel Ebu Leyla, Paramaz Kızılbaş, Destan Yörük (kırmızı fularlı kız) Apê Nemir, Sadık Kobane, Rıfat Horoz, Koçero Batman ve daha nice yiğitleşen özgürlük şehitleri…
ŞEHİTLERİN HUZURUNDA MÜCADELE SÖZÜNÜ YİNELER
Oğlu Şervan’ın mezarının yanında bir başka Şervan isim şehidin mezarı vardır. Şervan Cudi, 15 Mart 2023’te Başûrê Kürdistan’da yaşanan helikopter kazasında şehit düşen 9 Anti-Terör Birlikleri savaşçılarından biriydi. Şehit düşmeden önce ailesine ve arkadaşlarına, ‘Şehit olduğumda beni Şervan Muslim’in yanına gömün’ diye vasiyet etmişti.
Bavê Welat, her iki Şervan’ın ortasında durur. Öylece acı, öfke ve gözyaşını göğüs kafeslerine doldurur. Her bir hücresini Önder Apo ve şehitlere verdiği sözün bilinciyle doldurup, devrimci mücadelede verdiği sözü onların ve tüm şehitlerin huzurunda yineleyerek şehitlikten ayrılır.
ONU ÖZGÜRLÜK NEWROZ’UNDA GÖRMEK İSTERDİK
Newroz, bir şehidi daha kendi zamanına ekledi. Mart’ın 11’inde yitirdik Salih Muslim’i. Mazlum Doğan, Rahşan Demirel, Zekiye Alkan, Ronahi-Berivan gibi bir Newroz şehidi oldu Bavê Welat.
Zulme ve sömürüye karşı insanlık tarihinin en eski bayramı olan Newroz’u onunla kutlamak isterdik. Özgürlük Newroz’unda görmek isterdik onu. Fakat olmadı…
Source: ANF News
