Almanya’nın Mainz kentinde, 4 Mayıs Dersim Soykırımı’nın 89. yılı dolayısıyla anma etkinliği düzenlendi. Almanya’daki Dersimli örgütlenmeler ve Alevi kurumlarının ortak çağrısıyla gerçekleştirilen anmada, sanatçılar ağıtlar seslendirdi.
Anma kapsamında yapılan konuşmalarda, 1937-38 Dersim Soykırımı’nda katledilen on binlerce kişi anılarak, yaşananların gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine vurgu yapıldı. Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen Dersim’de yaşananların unutulmayacağını ve adalet mücadelesinin sürdürüleceği ifade edilen konuşmalarda, uluslararası hukuk açısından insanlığa karşı suç olarak nitelendirilen Dersim Soykırımı’nın faillerinin yargılanması gerektiği belirtildi.
Etkinlikte ayrıca, 1937’den itibaren başlatılan ve 1938’de yoğunlaşan saldırılar sonucu on binlerce insanın katledildiği, zorunlu göçlerin yaşandığı ve çok sayıda çocuğun ailelerinden koparıldığı ifade edildi. Dersim’de yaşananların uzun yıllar boyunca görmezden gelindiği vurgulandı.
Konuşmalarda, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte Dersim’e yönelik politikaların devam ettiği, 1925 Şark Islahat Planı, 1934 İskân Kanunu ve 1935 Tunceli Kanunu ile bu sürecin şekillendiği ve 4 Mayıs 1937 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla operasyonların başlatıldığı hatırlatıldı.
Dönemin tanıklarının ifadelerine de yer verilen konuşmalarda, saldırılar sırasında kimyasal gaz kullanıldığına dair iddiaların bulunduğu ve bu durumun devlet eliyle işlenen ağır bir insanlık suçu olduğuna dikkat çekildi.
Etkinlikte, 15 Kasım 1937’de idam edilen Seyit Rıza ve beraberindeki isimler anılarak, direnişlerinin hafızalardaki yerini koruduğu ifade edildi.
Ayrıca Dersim’in kimliğinin, inancının ve kültürünün tüm baskı ve asimilasyon politikalarına rağmen varlığını sürdürdüğü belirtildi. Günümüzde de göç, asimilasyon, baraj ve maden projeleri gibi uygulamalarla bölgenin kültürel ve ekolojik yapısının tehdit altında olduğu dile getirildi.
Anmada, Dersim Soykırımı’nın tanınması, devlet arşivlerinin açılması, sürgün edilenlere ilişkin bilgilerin açıklanması, Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması ve anadil ile inanç özgürlüğünün sağlanması gibi talepler sıralandı.
Etkinlikte Almanca, Kürtçenin Kirmanckî lehçesi ve Türkçe olmak üzere üç dilde konuşmalar gerçekleştirildi. Sanatçılar Cemil Koçgiri, Lale Koçgiri, Dilan ve Erkan Top ile Gülcan Yanlız anmada sahne alarak ağıtlar seslendirdi.
Source: ANF News
