27 Şubat 2025 tarihinde Önder Apo tarafından yapılan “Barış ve Demokratik Toplum” çağrısı, Kürt sorununun demokratik yollarla çözümü açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirildi. Çağrının ardından karşılıklı bazı adımlar atılmış olsa da özellikle siyasi ve hukuki düzenlemeler ile yasal çerçeve konusunda devlet kanadından hala somut adımların atılmaması ve sürecin baş aktörü olan Önder Apo’nun statüsünün belirsizliğini koruması eleştirilerin merkezinde yer alıyor.
Süreci yakından takip eden isimlerden biri olan Cenevre’nin eski Belediye Başkanı, İsviçreli siyasetçi ve İnsan Hakları Savunucusu Remy Pagani konuya ilişkin ANF’ye değerlendirmelerde bulundu.
‘ERDOĞAN ZAMAN KAZANMAYA ÇALIŞIYOR’
Sürecin geldiği aşamanın kendileri açısından üzücü bir durum olduğunu ifade eden Pagani, “Bizler, diğer tüm Kürt sorumlular gibi, Sayın Öcalan’ın başlattığı sürece dair büyük umutlar taşıyorduk. Ne yazık ki bugün gelinen noktada bu sürecin tıkanma aşamasında ve zorlu bir süreçte olduğunu görmek zorundayız. Türkiye’nin somut adımlar atmaması bizlere aslında Erdoğan’ın zaman kazanmaya çalıştığını gösteriyor. Süreci ilerletmek için hiçbir şey yapmıyor ve daha da fazlası hala seçilmişleri ve siyasetçileri tutuklamaya devam ediyor. Siyasetteki rakiplerini cezaevine gönderiyor ve onları hala orada tutmakta ısrarlı. Bütün bunları zaman kazanmak için yapıyor; çünkü kendisi de herkes gibi biliyor ki artık bir temsil gücü kalmadı. Artık temsil kabiliyeti zayıfladı. Türk halkını ikna etme kapasitesi de çok azaldı. Ancak buna rağmen, yıllardır yaptığı gibi otoriter bir yönetim anlayışını sürdürmeye devam ediyor. Bugün Türkiye fiilen bir diktatörlüktür” dedi.
‘KÜRTLERİN ADIMLARINA KARŞILIK VERİLMİYOR’
Dünyada silahlanmanın ve savaşların yükselişte olduğu dönemde PKK’nin barıştan yana tavır koymasının çok anlamlı olduğunun altını çizen Remy Pagani, şunları ifade etti: “Barışı hedefleyen tüm örgütlerin, siyasi grupların ve halkların desteklenmesi gerektiğine inanıyorum. Bu bağlamda PKK, barış yönünde bir öneri sundu ve somut adımlar attı. Ama buna karşılık verilmiyor. Sömürgeci antlaşmalar sonrası Kürt halkı 4 parçaya bölünmüş durumda. Artık buna bir çözüm zamanı gelmiştir. Kürtler uzlaşma için elini uzatıyor ama buna karşılık verilmiyor. Suriye Kürtleri çözümden yana tavır koydu, ama Erdoğan’ın yönlendirdiği yeni hükümet Kürtleri hala oyalıyor.”
‘BAŞARI İÇİN ABDULLAH ÖCALAN ÖZGÜR OLMALI’
Önder Apo’nun tüm barış girişimlerine rağmen hala cezaevinde tutulmasının kabul edilemeyecek ve devletin samimiyetini sorgulatacak bir durum olduğunu kaydeden Remy Pagani, sürecin başarısının Abdullah Öcalan’ın özgürlüğüne bağlı olduğunu belirtti. Pagani devamla şunları dile getirdi: “Ben, Güney Afrika’daki olağanüstü lideri Nelson Mandela’yı uzun yıllar destekledim. Onun özgürlüğü orada sürece başarı getirdi. Türkiye’de de durum tamamen aynıdır. Yani Öcalan, önerdiği barışı desteklemek için özgür olması gerekir. Maalesef hala baskı görüyor ve hapiste tutuluyor.
Kürt halkının direnişinin bir parçası olan ve barış anlaşmalarını desteklemek için özgür olması gereken bir kişinin hâlâ hapiste tutulması son derece ciddi bir durumdur.
O dönemdeki Güney Afrika yönetiminin, ki bunlar ırkçı bir yönetimdi, attığı adım sembolik bir öneme sahipti ve Güney Afrika’nın ekonomik olarak gelişmesine ve uluslararası toplum içinde gerçek bir yer edinmesine imkân sağladı. Türkiye açısından ise durum böyle değildir; bunu Avrupa ile ilişkiler bağlamında da her zaman görüyoruz.”
‘KOLOMBİYA DENEYİMİ YOL GÖSTERİYOR’
Kolombiya Hükümeti ile FARC arasında yapılan sürecin yakın takipçilerinden ve arabulucularından birisi de olan İsviçreli siyasetçi Remy Pagani, barış süreçlerinin başarıya ulaşabilmesi için en başından itibaren güçlü bir siyasi ve hukuki zemine ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Barış süreçlerinin başlangıcında yasal bir çerçevenin oluşturulmasının hayati olduğunu ifade eden Pagani, “İstanbul’da katıldığım bir toplantıda bunu dile getirdim. Kolombiya’daki deneyimlerden hareketle, sürece daha ilk günden siyasi ve hukuki bir alan kazandırılması gerektiğini söyledim. Barış süreçlerinin parlamentolar tarafından kabul edilen siyasi bir çerçeveye dayanması zorunludur. Kolombiya’da böyle bir mekanizmanın oluşturuldu, ancak üzerinde uzlaşma sağlanması ve uygulamaya geçirilmesi yıllar aldı. Bu gecikmenin ciddi sonuçlar doğurdu. FARC’ın büyük çoğunluğu silah bıraktı. Ancak hükümet değişikliği ve ülkenin siyasi yönelimindeki dönüşüm nedeniyle bazı silahlı gruplar dağlarda kalmaya devam etti” diye konuştu.
‘YASAL DÜZENLEME HIZLA HAYATA GEÇİRİLMELİ’
Barış süreçlerinin yalnızca yasal olarak tanımlanmasının yeterli olmadığını, aynı zamanda hızla uygulanması gerektiğini vurgulayan Pagani, aksi halde çatışmaların yeniden derinleşebileceğini ifade etti. Pagani, devamla şunları ekledi: “Bu tür süreçlerin yasal olarak oluşturulması, parlamentolarda kabul edilmesi ve çok hızlı bir şekilde hayata geçirilmesi gerekir. Ancak bu şekilde barışa gerçek bir şans verilebilir. Çatışmaların askeri yöntemlerle çözülebileceğine yönelik beklentiler gerçekçi değil. Tarihsel deneyimler, uzun süren çatışmaların sonunda tarafların yeniden müzakere masasına dönmek zorunda kaldığını gösterdi. Bunun gecikmesi ağır insani bedeller doğurur.”
‘BARIŞ İÇİN SORUMLULUK ALMALILAR’
Uluslararası güçlerin barıştan yana tavır koymak gibi bir sorumlulukları olduğunu dile getiren Pagani, “Ne yazık ki, Filistin’de, Sudan’da, Kürdistan, Afrika’da ve dünyanın bir çok yerinde ağır savaş suçları işlendi ve işlenmeye devam ediliyor. Korumakla yükümlü olduğumuz Cenevre Sözleşmeleri açıktan her gün ihlal ediliyor. Bunu korumak için sorumluluk alınmıyor. Bizler her alanda mücadeleyi yükseltmeli bu güçleri barıştan yana tavır almaya zorlamalıyız. Ağır bedeller ödeyen Kürt halkı artık barış içinde yaşamalıdır. Barışı inşa etmek için Erdoğan, Sayın Öcalan’ı ve bütün siyasi tutsakları derhal serbest bırakılmalı. Bunlar hukuksuz bir şekilde cezaevindeler” dedi.
Source: ANF News
