Yeni bir rapora göre Avrupa’daki eski bataryalar, elektronik atıklar, hurdaya çıkan araçlar, inşaat atıkları ve sökülen rüzgar türbinleri, kıtanın kritik hammadde ihtiyacının önemli bölümünü karşılayabilecek potansiyel taşıyor. FutuRaM projesi, geri dönüşüm ve izleme sistemlerinin güçlendirilmesi halinde 2050’ye kadar bu atıklardan karşılanabilecek kritik hammadde oranının yüzde 50’nin üzerine çıkabileceğini ortaya koydu.
AVRUPA’NIN “KENTSEL MADENİ”
Horizon Europe tarafından desteklenen FutuRaM projesinin raporuna göre Avrupa’nın “kentsel madeni”, eski bataryalar, elektronik atıklar, kullanım ömrünü tamamlamış araçlar, inşaat-yıkım atıkları ve sökülen rüzgar türbinlerinde biriken değerli materyallerden oluşuyor.
Raporda, bu atıkların lityum, kobalt, nikel ve nadir toprak elementleri gibi yeşil ve dijital ekonomi için kritik önemdeki hammaddelere dönüştürülebileceği belirtildi. Araştırmacılar, Avrupa’nın bu materyallerde büyük ölçüde dışa bağımlı olduğunu ve tedarikin çoğu zaman tek ya da az sayıda ülkeye dayandığını vurguladı.
BM Eğitim ve Araştırma Enstitüsü’nden Kees Baldé’ye göre bugün atıklardan birincil hammaddelerin yerine geçebilecek ikincil kaynak sağlama potansiyeli yüzde 27 düzeyinde. Bu oranın 2050’ye kadar yüzde 50’nin üzerine çıkabileceği belirtiliyor.
ELEKTRONİK ATIKLAR VE BATARYALAR ÖNE ÇIKIYOR
Rapor, yedi büyük atık akışını inceledi: Atık bataryalar, inşaat ve yıkım atıkları, hurda araçlar, madencilik atıkları, cüruf ve küller, elektronik atıklar ve sökülen rüzgar türbinleri.
Elektronik atıklar, gelecekte değerli minerallerin en önemli kaynaklarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu atıklarda gümüş, altın, kobalt, galyum, neodimyum, paladyum ve tungsten gibi kritik materyaller bulunuyor. Bataryalar ise lityum, kobalt, nikel, grafit ve bakır açısından stratejik öneme sahip.
FutuRaM raporu, Avrupa’nın halen zayıf toplama sistemleri, parçalı raporlama kuralları ve yasa dışı atık akışları nedeniyle önemli miktarda değerli materyali kaybettiğine dikkat çekti. Özellikle AB ülkeleri arasındaki farklı sınıflandırma ve raporlama sistemlerinin ikincil hammadde pazarını zayıflattığı belirtildi.
DAHA GÜÇLÜ GERİ DÖNÜŞÜM VE DENETİM ÇAĞRISI
Araştırmacılar, Avrupa’nın atıkları stratejik kaynağa dönüştürebilmesi için daha güçlü yasalar, standartlaştırılmış raporlama sistemleri ve gelişmiş geri dönüşüm altyapısı gerektiğini belirtti.
Raporda yasa dışı atık ihracatına karşı denetimlerin artırılması, piyasa gözetiminin güçlendirilmesi ve dijital raporlama sistemlerine yatırım yapılması istendi.
WEEE Forum Genel Direktörü Pascal Leroy, elektronik atığa erişimi olan tüm aktörlerin izleme amacıyla faaliyetlerini raporlaması gerektiğini belirterek, elektronik atık yönetimi altyapısının iyileştirilmesi ve geri dönüşüm teknolojilerine daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulundu.
FutuRaM’a göre Avrupa’nın önündeki temel seçenek, atıkları çevresel bir yük olarak görmeye devam etmek ya da onları yeşil ve dijital dönüşümün stratejik hammaddelerine dönüştürmek.
Source: ANF News
