Kürt siyasetçi Lezgin Botan, “Demokratik Toplum ve Barış” sürecini değerlendirerek, Önder Apo’nun baş müzakereci olarak sürecin merkezinde yer almasının ve özgürlüğünün/statüsünün netleşmesinin, barışın ilerlemesi açısından belirleyici olacağını vurguladı.
Botan ANF’ye yaptığı değerlendirmede, Kürt sorununun çözümü konusunda devletin daha çok zamana yayılmış bir yaklaşım içinde olduğunu belirterek, bu durumun sürecin ilerlemesi açısından soru işaretleri doğurduğunu ve çözüm beklentilerini sekteye uğratma riskini taşıdığını kaydetti. Botan, “27 Şubat 2020 tarihi, Kürt meselesinde Sayın Öcalan’ın kamuoyuna sunduğu perspektifle somut bir dönüm noktası oluşturmuştur. Ortadoğu’daki devasa altüst oluşlara rağmen Kürt hareketi ve Sayın Öcalan, büyük riskler alarak samimi bir çözüm iradesi ortaya koydu. 50 yıllık mücadelenin ardından silahlı gücün sembolik olarak devreden çıkarılmasıyla Türkiye ekonomisine ve toplumsal siyasetine nefes aldırmıştır. Ancak bu fedakar çıkışın karşılığında devletin sergilediği tutum, gerçek bir çözüm niyetinden ziyade bir ‘oyalama’ ve ‘ön alma’ refleksi olarak tezahür etmektedir. Devlet Bahçeli’nin ‘Meclis’te konuşsun’ gibi afaki çıkışları, ulaşılamayacak hedefler göstererek somut adımların atılmasını engellemeye yönelik siyasi hamlelerdir” dedi.
Botan, Türkiye’nin önündeki en büyük engelin sivil bir devlet aklının ve diyalog geleneğinin eksikliği olduğuna da dikkat çekerek, “Osmanlı’dan bugüne devredilen miras; sorunları karşılıklı ‘göz hizasında’ ve rıza temelinde çözmek yerine, militarist bir güç kullanımıyla bastırmayı esas almaktadır. Bugün iktidarda olan Pan-İslamist ve Pan-Türkist sentez, toplumsal farklılıkları birer özne olarak kabul etmek yerine tekleştirmeye odaklıdır. Bu ideolojik kısırlık, Kürt ulusal meselesi gibi tarihsel ve çaplı bir sorunu demokratik yollarla çözme kapasitesinden yoksundur” diye konuştu.
“Gerçek bir müzakere süreci için öncelikle metodolojik bir dürüstlük gereklidir” diyen Botan, şöyle devam etti: “Sayın Öcalan’ın bir hücrede tecrit altında tutularak ‘baş müzakereci’ olarak adlandırılması, hayatın olağan akışına ve uluslararası çözüm pratiklerine aykırıdır. Müzakere, tarafların eşit söz hakkına sahip olduğu, Sayın Öcalan’ın sivil bir zeminde heyetlerle temas kurabildiği ve statüsünün ‘umut hakkı’ dahil olmak üzere hukuki güvenceye kavuşturulduğu bir ortamda mümkündür. Bunun dışındaki her türlü söylem, kamuoyunu yanıltmaya yönelik bir manipülasyondan ibarettir. Çözümün toplumsallaşması için ‘iyi niyet’ adı altında geçiştirilmemelidir. Devlet onurunu ve hukukunu bağlayan somut adımlar atılmalıdır. Zorla değiştirilen Kürdistan yer isimlerinin iadesi, Newroz’un resmi bayram olarak ilan edilmesi gibi pratik adımlar, barışın toplumsallaşmasında önemli etkenler olacaktır. Tüm tutsak siyasetçilerin serbest bırakılması, belediyelerin iadesi topluma güven verecek ve süreci olgunlaştıracak adımlardır. Ancak asıl çözüm, anayasal bir inşa sürecinden geçer. 82 darbe anayasasının vesayetinden kurtularak; anadilde eğitim hakkını (42. madde) ve etnik köken gözetmeksizin eşit yurttaşlığı (61. madde) güvence altına alan, yerel yönetim özerklik şartını tanıyan bir toplumsal mutabakat metni şarttır. Türkiye’nin ihtiyacı olan şey, Kürtlerin mevcut sisteme eklemlenmesi değil, devletin evrensel hukuka, demokrasiye ve Anadolu’nun çok kültürlü mozaiğine entegre olmasıdır. Mevcut iktidar bloğunun bu dönüşümü gerçekleştirme iradesi zayıf olsa da, Anadolu’daki halkların siyasi ve sivil dinamikleri bu süreci zorlamak zorundadır. Devlet, kendi varlığını ‘hukuk dışı’ bir aygıt olarak değil, tüm halkların anayasal güvence altında eşit yaşadığı bir demokratik sistem olarak yeniden inşa etmelidir. Aksi takdirde, militarist ve tekleştirici refleksler sadece daha fazla çürüme ve kaos üretecektir.”
Source: ANF News
