Cambridge Üniversitesi ve Leipzig’deki Leibniz Enstitüsü araştırmacıları tarafından yürütülen ve Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan yeni çalışma, ağaç halkası analizleri ve arşiv belgelerine dayanarak bu sonuca ulaştı.
VOLKANİK KIŞ, KITLIK VE TİCARET KRİZİNİ TETİKLEDİ
Araştırmaya göre, 1345–1347 arasında meydana gelen volkanik patlamalar, atmosfere yayılan kül ve gazlar nedeniyle üst üste üç yıl boyunca yaz sıcaklıklarını düşürdü. Ağaç halkalarında görülen “mavi halkalar”, bu olağanüstü soğuk ve yağışlı yazların kanıtı olarak sunuldu.
Bu iklim şoku, Akdeniz havzasında kötü hasatlara, tarım kayıplarına ve kıtlığa yol açtı. Bunun üzerine Venedik, Ceneviz ve Pisa gibi İtalyan şehir devletleri 1347’de Karadeniz çevresindeki Altın Orda topraklarından tahıl ithal etmek zorunda kaldı.
Ancak bu ticaret, felaketin kapısını araladı: Tahıl taşıyan gemilerde Yersinia pestis bakterisini taşıyan pireler bulunuyordu. Böylece Kara Veba İtalyan limanlarına ulaştı ve birkaç yıl içinde tüm Avrupa’ya yayıldı.
BAZI ŞEHİRLER HASTALIKTAN KAÇINABİLDİ
Araştırmacılar, kıtlıktan etkilenmediği için tahıl ithal etmeyen Milano ve Roma gibi şehirlerin büyük ihtimalle Kara Veba’dan daha az etkilendiğini belirtiyor.
PANDEMİLERİN GÖRÜNMEYEN ZEMİNİ
Çalışma, pandemilerin yalnızca patojenlerden değil, aynı zamanda iklim değişikliği, ticaret ağları ve siyasi yapılardan oluşan karmaşık bir sistemden doğduğunu vurguluyor.
Araştırmacılar, Kara Veba’yı tetikleyen koşulların nadir olduğunu kabul etse de, iklim değişikliğiyle birlikte zoonotik hastalıkların küresel salgınlara dönüşme riskinin arttığını hatırlatıyor. Covid-19 pandemisi bu gerçeğin en yakın örneği olarak gösteriliyor.
Source: ANF News
