Uluslararası bilim insanlarına göre son seller, iklim değişikliği nedeniyle artan deniz sıcaklıkları ve aşırı yağışlar, bölgesel hava olayları ve iki ülkenin coğrafi özellikleriyle birleşince yıkıcı boyutlara ulaştı.
Geçen ay yaşanan iki tropikal fırtına, Sri Lanka’da 600’den fazla, Endonezya’da ise 1.000’e yakın kişinin ölümüne yol açtı. Binlerce kişi yaralandı, yüzlercesi hala kayıp. Endonezya’da selden etkilenen Sumatra’daki üç eyalette yeniden inşa maliyetinin 3,1 milyar dolar olacağı bildirildi. Sri Lanka ve Endonezya’da temizlik ve yeniden yapılanma çalışmaları sürüyor.
Uluslararası bilim insanları tarafından yapılan hızlı analiz, felaketin oluşmasında etkili olan temel unsurları şöyle ortaya koydu:
– İklim değişikliği kaynaklı aşırı yağış artışı,
– Daha sıcak deniz yüzeyleri,
– La Niña ve Hint Okyanusu Dipolü gibi bölgesel hava olayları.
AŞIRI YAĞIŞLARDAKİ ARTIŞ
Çalışmanın yazarı Mariam Zachariah’a göre, iklim değişikliği “aşırı yağışlarda gözlenen artışın temel etkenlerinden biri”.
Bilim insanları iklim değişikliğinin etkisini tam olarak ölçemese de son on yıllarda Malakka Boğazı çevresinde aşırı yağışların %9 ila %50 arttığı, Sri Lanka’da ise bu artışın %28 ila %160 gibi çok daha yüksek oranlara ulaştığı tespit edildi.
ORMANSIZLAŞMA
Araştırmacılar, sellerin etkisini artıran diğer unsurların yoğun ormansızlaşma ve bölgenin topografyası olduğunu vurguluyor.
Endonezya, dünyanın en yüksek orman kaybı yaşayan ülkelerinden biri; yalnızca 2024’te 240 bin hektardan fazla birincil orman yok oldu.
Ayrıca yağışlar, alçak ve yoğun nüfuslu ovalara hızla yönelerek ağır yıkıma neden oldu.
İNSAN KAYNAKLI İKLİM KRİZİ
İki tropikal fırtına aynı zamanda mevsimsel muson yağışlarıyla çakıştı. Çalışmanın başyazarı Sarah Kew’e göre “Muson yağmurları doğal, fakat bu fırtınaların giderek artan şiddeti ve milyonlarca insana etkisi kesinlikle doğal değil.”
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Başkanı Jim Skea, aralık ayı başında AFP’ye verdiği bir söyleşide “İklim değişikliğinin nedeni tartışmasız şekilde insandır” diyerek, aşırı hava olaylarının dünya genelinde daha sık ve yıkıcı hale geldiğini vurgulamıştı.
Source: ANF News
